GENETİK CHECK-UP

Check-up o yapıldığı esnada muayene, kan tahlilleri ve görüntüleme yöntemler kullanarak sağlığınızla ilgili mevcut bilgilere dayanarak bilgi edinme yöntemidir. Çoğunlukla tarama, yani erken tanı amacıyla kullanılır. Korunmak amacıyla yapılan kan tahlilleri veya mamografi gibi erken tanının getirdiği yararlarından dolayı yine tarama amacıyla kullanılsa da korunma anlamıan gelen tetkik ve yöntemler vardır. Ancak bunların dışında henüz ortaya çıkmamış olsa da eğiliminiz olan hastalıklardan korunma şansını elde edebileceğiniz bir tetkik daha var.

Gen testi, laboratuvar yöntemleri kullanarak anne ve babanızdan devrealdığınız kullanma kılavuzunuz olan genlerinize bakar.

Farklı gen testleri vardır ve sundukları bilgiler testten teste farklılık gösterebilir. Ancak şimdi size kliniğimizde kullandığımız testin, size ne gibi veriler sunduğundan bahsedelim.

1.Öngörüsel ve koruyucu amaçlı kullanım: Yaygın görülen sağlık problemlerine olan yatkınlığınızı araştırmak için kullanılır. Testten elde edilen sonuçlara göre yaşam tarzı ve sağlığınızı korumak için önemli kararlar alabilirsiniz.

2.Taşıyıcılık testi: Taşıyıcısı olduğunuz hastalıkları öğrenebilirsiniz. Taşıyıcılar, taşıyıcısı oldukları hastalığın belirtilerini hiç göstermedikleri halde çocukları hasta olabilir. Bazı hastalıklar için her iki tarafın da taşıyıcı olması gerekirken, bazı hastalıklar için bir ebeveynin taşıyıcı olması yeterlidir. Ailesinde genetik hastalık olanlar ve belirli etnik gruplarda sık görülen hastalıklar taşıyıcılık şekilinde aktarılabilir.

3.Farmako-genomik test: Genetik farklılıklarımızdan dolayı belirli ilaçlar vücutta farklı şekilde metabolize edilir ve dolayısıyla etki ve yan etkileri bunlara göre değişkenlik gösterir.Bu genetik farklılıkları öğrenmek bize ilaçların tehlikeli yan etkilerinden korunma, uygun dozu belirleyebilmek konusunda yaşamsal önemi olan bilgiler sunar. Genel olarak bakıldığında ciddi yan etkileri olan belirli sayıda ve türde ilaçlara bakılmaktadır. Ancak kalp ilaçları, psikiyatride kullanılan ilaçlar, ağrı kesiciler vb için ayrı testler yapılabilir. Bu şekilde genetik yapınıza uygun ilaçlar seçilebilir ve dozları ayarlanabilir.

4.Nutrigenomik: Genel sağlık ve iyilik hali sağlamak amacıyla egzersiz ve beslenme sağlık konusunda bilgi sunar. Kişisel beslenme önerileri, egzersiz önerileri, vitaminler, bazı sağlık verileriniz hakkında bilgiler  sunarak genetik alt yapınıza uygun yönlendirmelerde bulunur.

5.Kanser yatkınlığını belirleme: Çoğu kanser hastasının ailesinde kanser hastası yoktur. Kanser çoğunlukla, uzun yıllar boyunca birçok mutasyonun bir araya gelmesiyle oluşur. Bu testte genlerde kanser gelişmesine  neden olan belirli değişikler de bakılır. Diğer yandan bazı genetik mutasyonların ailesel kanserlere neden olduğu da bilinmektedir. Bu bilgiler doktorunuza erken tanı için yardım eder ve mamografi, kolonoskopi ve diğer tanı yöntemlerini ve zamanlamasını seçme konularında karar vermesini sağlar.

  • Meme kanseri paneli ve yüksek riskli meme kanseri paneli
  • Kolon kanseri
  • Lynch sendromu paneli
  • Ailesinde kanser olanlar için çalışma paneli

Gen testinin yararları ve zararları nedir?

  • Test sonucunda mutasyon bulunsa da, bulunmasa da yine de bu test yararlıdır. Bazılarımız için rahatlama sağlarken, bazılarımız için de kendilerinin ve ailelerinin sağlığı konusunda koruyucu bir yaşam sağlamasına yardımcı olur. Doktor için takip ve tedaviyi daha etkili bir şekilde yapmasına olanak tanır. Beslenme ve yaşam tarzındaki olumlu değişiklikler çok sayıda hastalık riskini düşürmeye yardım eder.
  • Kanser’in erken tanısı için kullanılması ise ölüm-kalım arasındaki fark anlamına gelmektedir.
  • Zararlarına gelecek olursak, sağlığınızı olumsuz yönde etkilemez. Ancak bazı insanlar, kendilerinin veya ailelerinden birinin sağlık riski taşıdığını öğrenmesi duygusal olarak kendilerini kötü hissetmelerine neden olabilir. Test sonuçlarına göre doğru bir şekilde yönlendirme almak, bu konuda yardımcı olur.
  • Testin sınırlamaları da vardır. Genetik test bütün taşıdığınız riskleri söyleyemez. Örneğin pozitif bir sonuç o hastalığa kesinlikle yakalanacağınız anlamına gelmediği gibi, hasta olduğunuz takdirde ne boyutta etkileneceğinizi de tahmin edemez.

Testi yaptırma kararını nasıl verebilirim?

  • Doktorunuza danışarak, genetik testin size ne gibi yararlar sağlayacağını konuşmanız ve sonuçları doktorunuzla değerlendirmeniz testten bilimsel olarak doğru anlamda yararlanmanızı sağlarken, duygusal olarak da zarar görmemenizi sağlar.

KANSER ERKEN TANI (Circulogene)

Birkaç damla kanla yaptırabileceğiniz basit bir test ile vücudunuzda henüz belirti vermeyen aşamada bile olsa kanser hücresi olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Kanser hücreleri kan dolaşımına DNA parçacıkları salarlar. Bunların saptanması tümör henüz görüntüleme ve muayene yöntemleri ile saptanacak kadar büyümeden önce tanı konulmasını sağlar. Sadece evre sıfırda bile  2 milyon hücre var iken yani toplu iğne başı kadarken tanı koymakla kalmaz, tümörün genetik olarak tanınmasını ve nereden kaynaklandığını anlamamıza da olanak sağlar. Örneğin mamografi ancak hücre milyarlarca sayıya ulaştığında ancak tümörü görebilir. Bunun anlamı mamografide saptanma zamanından 10 yıl önce meme kanseri tanısı koyabilme şansımızdır. Bu aşamada tedavi kanserin tamamen iyileşmesini sağlayacak tedavi anlamına gelir. Ayrıca beslenme ve yaşam tarzı değişiklerinin de koruma sağlayabileceği yer burasıdır.

Nasıl yaptırabilirim?

Test sadece bir doktor tarafından istenebilir ve değerlendirilebilir. Kliniğimize gelerek ve birkaç damla kan vererek testi yaptırabilirsiniz. Test sonuçları negatif ise ikinci birkez gelmenize gerek yok. Eğer pozitif ise randevu planlanır ve bir sonraki aşamanın ne olacağı konusunda yönlendirilirsiniz. Bu aşamada ayrıca beslenme ve diğer yapabilecekleriniz konusunda bir tedavi önerisi alacaksınız.

Testi yaptırmalı mıyım?

Kanser’e bu kadar erken aşamada birkaç damla kanla tanı konulması, tedavinin başarısı açısından büyük bir şanstır. Ayrıca yapılan tedavinin etkili olup olmadığı da test tekrarlanarak ölçülebilir.

Kimler yaptırmalı?

  • Kanser riski yüksek olanlar
  • Anti aging tedavisinden önce kanser taraması yapmak
  • Kanser taraması yaptırmak isteyenler
  • Biyopsi sonuçlarının doğrulanmasını isteyenler
  • Tedavinin etkili olup olmadığını anlamak isteyenler

Bu test, genetik araştırmalar konusunda, en heyecen veren ve şu anda elimizde kansere karşı kartlarımızı güçlendiren değerli ve yeni bir testtir.

Kanser konusunda problem şudur:

Kanserin neden olduğu ölüm sayısı tüm dünyada giderek artıyor. Dünya’da yılda 14 milyon kanser tanısı konuluyor ve bunların  milyonu ölüyor. Önümüzdeki yirmi yılda kanser  riskinin %70’den fazla artması bekleniyor. Ancak,  Amerika Birleşik Devletleri’nde vakaların yarısına hayatta kalma oranlarının en düştüğü üç ve dördüncü evrelerinde iken tanı konuluyor. Kanserin mümkün olan en erken evrede saptanması tamamen iyileşme ve uzun dönem hayatta kalma oranlarını etkileyici oranlarda değiştiriyor.

Ultra derin sekans tarama ile dolaşımdaki tümör DNA’sının saptanması, kanserin erken tanısının kutsal kase’si olabilir. Çoğu tümör dolaşan kana nükleik asitlerini yayıyor. Bugüne kadar yapılan herşey kanserin neden olduğu etkilerin indirek ölçümü iken, bu test direk olarak dolaşımdaki tümör DNA’sını ölçmek anlamına geliyor. Belirti henüz vermemiş bireylerde, sadece birkaç damla kanla kanserin tamamen tedavi edilebilir aşamada iken tanı konması, tüm dünyada kanser sebebiyle ölüm oranlarında kütlesel bir azalmaya neden olur.

Ayrıca test, tedavinin sonuçlarını izlemek amacıyla da kullanılır. Bu da bugüne kadar elimizde olmayan bir avantaj sağlar.